Galeria Arsenał Elektrownia

Niech poprzedza Cię płomień

Współczesna sztuka kurdyjska

26.06–9.08.2020

Informacje

Kurdyjska scena artystyczna rozwija się̨ w szczególnie trudnych warunkach politycznych i ekonomicznych. Trwająca od dłuższego czasu presja neoliberalnej ekonomii, niezrealizowane marzenia o własnym państwie, liczna międzynarodowa diaspora kurdyjska oraz charakteryzujący tę scenę̨ brak doświadczenia przełomu konceptualnego mają znaczący wpływ na życie społeczne i istotne postawy artystyczne.

Tytuł wystawy – „Niech poprzedza cię̨ płomień” – odnosi się̨ do historii spalenia przez artystów prac malarskich na ulicy irackiego miasta Sulejmania* w latach 90., gdy wielu twórców starszego pokolenia opuściło już kraj, a młodsza generacja przeczuwała wyczerpanie się̨ dotychczasowego języka sztuki wobec geopolitycznego usytuowania kraju, targanego wojnami i powstaniami. Ta dramatyczna manifestacja była poniekąd zapowiedzią̨ przełomu artystycznego polegającego zerwaniu z kontynuacją tradycji modernistycznej, szukaniu inspiracji w praktykach życia codziennego i posługiwaniu się̨ wernakuarnym językiem wizualnym.

Ważnym elementem wystawy jest transformacja emocjonalna związana z przeżywaniem historii i zmiennymi ścieżkami pamięci indywidualnej oraz zmiany obyczajowe i społeczne po drugiej wojnie w Zatoce Perskiej. Wypracowywanie nowego języka sztuki w kraju przeoranym wojnami i doświadczeniami walki społeczeństwa o przetrwanie ekonomiczne jest szczególnie trudne, ale przyniosło szereg bardzo ważnych prac i postaci sceny artystycznej. Badania do wystawy trwały wiele lat, począwszy od 2007 r., m.in. dzięki warsztatom prowadzonym w irackiej części Kurdystanu przeze mnie i międzynarodowo rozpoznanego artystę̨ kurdyjskiego mieszkającego w Berlinie Hiwę K – w których większość́ uczestników niniejszej wystawy brała aktywny udział.

Artyści prezentowani na wystawie należą̨ do pokolenia trzydziesto- i czterdziestolatków, w większości mieli możliwość studiowania za granicą, głównie w Niemczech, Wielkiej Brytanii czy Skandynawii. Część z nich wróciła z zagranicy i uczy w szkołach artystycznych, część́ pozostała w diasporze. W gronie zaproszonych znajdują się: Hiwa K (Berlin), Sherko Abbas (Manchester), Kani Kamil (Manchester), Shirwan Fatih (Sulejmania), Rebeen Hamarafiq (Sulejmania), Rozhgar Mustafa (Sulejmania), Sakar Sleman (Sulejmania), Walid Siti (Londyn), Halgurd A. Baram (Sulejmania).

 

Aneta Szyłak, kuratorka wystawy

 

Aneta Szyłak

Kuratorka i teoretyczka sztuki, założycielka instytucji kulturalnych, pisarka. Mieszka w Gdańsku. Obecnie zajmuje się̨ tworzeniem NOMUS (Nowego Muzeum Sztuki) – oddziału Muzeum Narodowego w Gdańsku. Założycielka i dyrektorka Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku (1998–2001) oraz Instytutu Sztuki Wyspa (2004–2014), działającego na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej. W latach 2010–2016 była dyrektorką artystyczną Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Wizualnych Alternativa w Gdańsku, a w 2017 – dyrektorką artystyczną 9. Festiwalu Sztuki w Przestrzeni Publicznej OPEN CITY w Lublinie.

W ciągu ostatnich 20 lat była kuratorką wielu przełomowych wystaw i festiwali sztuki współczesnej, w tym: „Architectures of Gender: Contemporary Women’s Art in Poland”, Sculpture Centre, Nowy Jork (2003); „Estrangement”, The Showroom, Londyn (2010) oraz w ramach festiwalu Alternativa, Gdańsk (2011); „The Field is to the Sky, Only Backwards”, ISCP, Nowy Jork (2013); „Hito Steyerl: Abstrakt”, Instytut Sztuki Wyspa, Gdańsk (2014); „What’s Plain Invites Pattern”, Alternativa Foundation, Palermo (2015); „Wernakularność”, w ramach festiwalu Alternativa, Gdańsk (2015); „ Uszczerbki i straty”, w ramach festiwalu Alternativa, Gdańsk (2016).

Autorka licznych tekstów poświęconych teorii sztuki współczesnej oraz artystom, m.in: „Curating Context”, w: The Curatorial: A Philosophy of Curating, red. J.-P. Martinon, London 2013; „Sherko Abbas: The Music of the Bush Era”, w katalogu wystawy „Archaic” w Pawilonie Irackim podczas 57. Biennale w Wenecji, Milan 2017; „Tactics of Arrival/Means of Knowing”, w: Don’t Shrink Me to the Size of a Bullet: The Works of Hiwa K, red. A. Downey, Walther König Verlag 2017.

Wykładowczyni oraz guest tutor w nowojorskich uczelniach: Bard College, the New School, Queen’s College i na Uniwersytecie Nowojorskim, a także w Holenderskim Instytucie Sztuki w Arnhem i Akademii Sztuk Pięknych w Helsinkach oraz – jako doctoral fellow – na Uniwersytecie Kopenhaskim. Była visiting fellow w Muzeum Sztuki Współczesnej (M HKA) w Antwerpii oraz visiting professor w Akademii Sztuk Pięknych w Moguncji. Obecnie przygotowuje pracę doktorską Curating Context. The Palimpsest on the Quotidian and the Curatorial w ramach Curatorial/Knowledge w Goldsmiths w Londynie oraz na Uniwersytecie Kopenhaskim.

 

* Posługujemy się̨ nazwą ‘Sulejmania’, ponieważ̇ podawany przez „Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata” (wyd. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa 2019) oficjalny zapis ‘As-Sulajmanijja’ ma pochodzenie arabskie, przez co jest odbierany przez Kurdów jako obraźliwy. Kurdyjski zapis nazwy miasta to ‘Silêmanî ’.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Organizator wystawy
Partnerzy
Patroni medialni